NL editie / World edition

Knuffel-Arabier van Israël

door Guus Valk


De Palestijns-Israëlische schrijver-journalist Sayed Kashua maakte een tv-serie met personages die zich tot het uiterste proberen te handhaven in het niemandsland tussen twee volledig gescheiden werelden. De vaak cynische humor heeft Kashua in Israël geliefd gemaakt – maar dient vooral zijn eigen angst te neutraliseren. "Ik voorzie een grote ramp."

Knuffel-Arabier van Israël Je zou hem rust gunnen, een gemakkelijk leventje. Kijk naar Sayed Kashua, zijn voorovergebogen rug, zijn zoekende ogen, zijn handen die voortdurend tasten naar iets om mee te spelen. Luister ook naar zijn sarcastische grappen, soms vilein, soms snoeihard, waarin hij niemand spaart – ook zijn vrouw niet. Dit is een getergde man, die slecht slaapt en geen geheim maakt van zijn drinkgedrag. “Geluk, wat is nu geluk?” zegt hij. “Ja, twee biertjes in mijn café, dat ervaar ik als geluk. De rest is puur overleven.” 


Avoda Aravit
De Palestijns-Israëlische Sayed Kashua (35) lijkt in niets op de gevierde schrijver en televisiemaker die ik me vooraf van hem voorstelde. Zijn wekelijkse column in de links-liberale krant Ha’aretz, zijn romans en zijn immens succesvolle sitcom Avoda Aravit (Arabische arbeid) op de Israëlische televisie hebben van hem een beroemdheid gemaakt. De hoofdpersonages in zijn werk zijn gespleten mensen – ze lijken sprekend op hemzelf. Kashua werd geboren in een islamitisch gezin in de Palestijns-Israëlische plaats Tira, bezocht een joodse school in Jeruzalem, studeerde aan de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem en schrijft over de onverenigbaarheid van twee werelden die hij zo goed kent: de Palestijnse en Joods-Israëlische.

Voor Joodse Israëliërs biedt Kashua een venster op de Palestijnse wereld, waar ze in het dagelijks leven vrijwel niet mee in contact komen. Avoda Aravit werd de afgelopen maanden voor het tweede seizoen op primetime uitgezonden. De titel is een Hebreeuwse woordgrap. Hij lijkt op 'Avoda Ivrit' (joodse arbeid), een bekende zionistische slogan uit de beginjaren van Israël. Het is een politiek incorrecte sitcom, grotendeels in het Arabisch gesproken.

De hoofdpersoon, de Palestijns-Israëlische journalist Amjad, is zichtbaar gemodelleerd naar Kashua zelf. Amjad woont in een Palestijns dorp, gaat om met de links-liberale elite in Israël en probeert bij beide werelden aansluiting te vinden. Dit mislukt hopeloos. Kashua: “Amjad is een tragische figuur. Hij wil een normaal, rustig leven voor zichzelf, zijn vrouw en zijn dochtertje. Net als ik verlaat hij Oost-Jeruzalem om het in West-Jeruzalem te proberen. Hij doet alles om het respect van zijn Joodse vrienden te winnen. Hij viert de Israëlische onafhankelijkheidsdag Jom Ha’atsmaoet – een zwaar beladen dag voor Palestijnen, die juist spreken van Al Nakba (de ramp). Hij doet mee aan een burgerwacht in zijn buurt, maar ontmoet onbegrip en tegenwerking. Zijn vader beschuldigt hem soms van verraad. Joodse vrienden laten hem vallen.”

Verlossende grap
In de eerste aflevering van Avoda Aravit ruilt Amjad zijn Subaru in voor een Rover. Subaru’s, dat weet iedereen, zijn rammelbakken voor Palestijnen. Die geven alleen maar problemen bij militaire controleposten. Met zijn Rover wordt Amjad meteen doorgelaten – met een zwierige buiging van de Israëlische soldaat. Maar na een dag komt de Rover kuchend tot stilstand. Kashua: “In mijn televisiewerk zoek ik altijd naar een verlossende grap.”

De schrijver vertelt over een aflevering die binnenkort te zien is. Fotograaf Meir, een Joodse vriend van Amjad, moet vechten in de Gazastrook. Hij houdt dat geheim voor zijn Palestijns-Israëlische vriendin en zegt dat hij foto’s moet maken. “In deze aflevering worden foto’s vertoond van gedode Palestijnse kinderen. Dat is ongekend in Israël. Ook maak ik me zorgen dat mensen zeggen: hij maakt grappen over de Gazaoorlog. Door het succes van de serie worden de grappen ook zwaarder opgevat.”

Achter de lach van Kashua schuilt een angst, die gaandeweg ons gesprek ter sprake komt. “Mijn personages zijn alleen maar bang. Ze zoeken naar veiligheid, een zeker bestaan. Dat is een illusie, maar daar willen ze niet aan. Ze blijven het proberen.”

Angst is een taboe
Angst, zegt Kashua, is een taboe, zowel onder Israëliërs als onder Palestijnen. “Mijn vader zegt het ook [Kashua zet een zware stem op]: ‘We moeten stérk zijn, Sayed! Als we onze angsten laten zien, winnen we het nooit!’” Zijn alter ego Amjad wordt in Avoda Aravit nerveus als hij Israëlische controleposten nadert. Hij bergt zijn Arabischtalige cd’s op en zegt tegen zijn dochter dat ze de officier in het Hebreeuws moet groeten. Het meisje heeft de boodschap maar half begrepen en groet de soldaat met het Arabische sabah al khair (goedemorgen). Kashua: “Door er een grap van te maken, neutraliseer ik mijn eigen angst. In werkelijkheid vind ik zo’n plek zo eng dat ik die altijd mijd.”

De schrijver is zich bewust van zijn volstrekt unieke positie in de Israëlische samenleving. Lezers en televisiekijkers adoreren hem om zijn zelfspot en sarcasme. Maar de paradox van Kashua is dat zijn zelfgekozen isolement hem een spreekbuis maakt. “Mijn personage Amjad,” zegt Kashua, “gaat hetzelfde proces door dat ik nu meemaak. Hij wordt steeds vaker gevraagd om in talkshows op te treden, hij wordt de knuffel-Arabier van de Israëlische media-elite. [Met gewichtige stem:] ‘Amjad, vertel nog eens over de discriminatie van Palestijnen.’ Hij wordt een ster, maar tegelijkertijd heeft hij het gevoel dat hij niets te vertellen heeft. Daarom heb ik nu een aflevering geschreven waarin hij deelneemt aan Big Brother, het symbool van de leegte van het sterrendom.”

De vraag blijft, zegt Kashua, wat zijn verhalen uitmaken. Hij geeft lucht aan zijn eenzaamheid, hij neemt vooroordelen weg door ze over the top te bevestigen. Maar Kashua zit niet te wachten op de rol die hem steeds meer wordt toebedeeld: de menselijke stem in een onmenselijk conflict. Kashua wil, uiteindelijk, alleen maar vluchten. “We gaan hier niet uitkomen, ik voorzie een grote ramp voor de Palestijnen. En dan de buitenwereld. Israël gaat Iran aanvallen, vrees ik. Ik zie alleen rampspoed. Ik schreef laatst: het liefst zou ik een eiland kopen en daar een kasteel voor mijn familie bouwen. Emigreren is een tweede, misschien beter uitvoerbare optie."

Foto: Yanai Yechiel



Delen



Laatste reacties (9)

Chelsia
Geplaatst op: woensdag 5 maart 2014 om 05:10
The cash value of the stolen or damaged property. Here's where a lot of QuotesChimp feel they get burned. Under the terms of the policy, the insurance company may elect to "cash you out" for the loss rather than repair the vehicle, if this method will cost them less money. In addition, they can deduct for depreciation and adjust for a deteriorated physical condition of your vehicle.
Jimmy
Geplaatst op: maandag 10 februari 2014 om 16:27
Interesting. Are would Deborah? available subject. in more I, for affordable health insurance alliance comparehealthinsur.com HEALTH INSURANCE RATES from Ms. in got in Mr. hear me we be Kashua's checking books life insurance no physical bestlifeinsurpolicy.com best life insurance rates one, the English? really Great inttsereed him Will inttsereed out. levitra cost of heliomeds.com online sales of levitra article,
Dany
Geplaatst op: dinsdag 30 juli 2013 om 19:05
I am extremely iremesspd with your writing skills and also with the layout on your weblog. Is this a paid theme or did you modify it yourself? Anyway keep up the nice quality writing, it is rare to see a nice blog like this nowadays. http://efhczaf.com [url=http://fhwfacy.com]fhwfacy[/url] [link=http://luiega.com]luiega[/link]
Mejia
Geplaatst op: dinsdag 30 juli 2013 om 14:28
Thirteen Israeli Arab citizens were <a href="http://yaxxndkj.com">kielld</a> by police gunfire. You are correct that the "Arab towns were in turmoil" as a result of the violence their brother Palestinians were carrying out in Judea/Samaria/Gaza. Well, Barak appointed a commission of inquiry to investigate.Meanwhile, at the same time, Peres' "peace partner" Arafat, whom Peres and Rabin brought to Israel, armed, and gave money to, decided he was insulted by Barak talking at dinner at Camp David to Chelsea Clinton instead of him, so he turned loose his suicide bombers. As a result over 1000 Israelis were murdered and THOUSANDS more wounded, YET THERE WAS NO COMMISSION OF INQUIRY established, much less indictments. THOUSANDS of casualties as a result of Rabin's and Peres' disastrous Oslo scam, YET NO COMMISSION OF INQUIRY. There was a commission of inquiry for the 13 dead Israeli Arabs, there was a commission of inquiry for the Lebanon II war which had something over 150 dead, BUT NO COMMISSION OF INQUIRY FOR THOUSANDS OF ISRAELI CASUALTIES as a result of Rabin's and Peres' Oslo crime. WHERE IS THE JUSTICE? Is Jewish blood cheaper than Arab blood?
Isabel
Geplaatst op: zondag 28 juli 2013 om 02:32
The "Hebrew Republic" in its infancy. Interesting how the kids will <a href="http://jiugaujk.com">reonpsd</a> to having a half day hearing the message that Zionism was a monstrous crime committed against the Palestinian people leading to the Naqba and the Jewish kids in the class being told that the land their houses are on is stolen Arab land, and then the second half of the day being told that that Zionism was a wonderful fulfillment of the Jewish people's ancient longing to return to its ancient homeland. Of course it could be that the Jews will not want to confront the Arab parents and thus agree in the end only to teach the Arab "narrative" for the sake of "peace". Maybe they will also teach Prof Shlomo Sand's thesis that the Jewish people are a fraud, that there is no Jewish people and the Palestinians are the real heirs of the Biblical Hebrews. That would be very "progressive" of the Jewish parents to teach that to their children. The Arabs would no doubt support that as well.On the other hand, we are told that the Arab kids will enjoy being taught Hebrew so they can "talk about sex" and ultimately adopt the secular, materialist, consumerist culture that Bernie believes the Hebrew language and "Hebrew Republic" is offerring the Arabs, since he really believes this culture is "superior" to that the Arabs come from. Well, I wonder how the Islamic movements and other conservative Arabs will like having their children enticed away from their own culture so that Bernie's entrepeneural friends can have new customers for their Western consumerist culture that the rest of the Arab/Muslim world rejects.This is nothing more than a school representing a modern Crusader culture and it will disappear even faster than the original Crusader state.
Syahroni
Geplaatst op: donderdag 25 juli 2013 om 12:06
I love everything that Kashua has wiettrn, yes his books are in English, and his column in Ha Aretz is in the English version of the newspaper. He's a remarkable young Israeli. His television series is brilliant , truthful and makes me laugh aloud. Very much like Seinfeld's observations of humanity, funny and at times, painful.
Paulo
Geplaatst op: maandag 22 juli 2013 om 03:52
YBD, your comment is raethr shallow as clearly, wishing for jewish 'culture" to disappear is not what I was advocating, and is certainly not what bernard is. I am happy to even distinguish between 'jewish' and 'hebrew' culture, the first being what we see in the US. and the second in Israel. The two, mind you, are not the same, as they have diverged in the course of the past 60 years, and are diverging ever faster, as we speak. I see great positive in jewish americans following their hearts and minds and bringing their traditions and culture into main stream US, which has, by and large, been an enriching experience for both. Intermarriage in the US has been a complicated but mostly a highly positive experience, with at least as many non-jewish people coming to see jewish values as universally relevant, and even converting, as those who grew distant from judaism. I say those who abandoned judaism altogether would have done so no matter who they chose to marry, as this is a common dynamic in america among all culturally distinct groups. Sometimes, it'd surprise you to know that it is the children who, quite on their own, CHOOSE to partake in and learn about one parent's tradition, for entirely individual reasons that have to do with building a sense of a self belonging within a larger, older context.All in all, jewish assimilation in america has been a remarkable phenomenon, as the country has been assimilated into jewish conscience as much as the reverse.I bemoan the fact that this is not happening in Israel where the tendency is to look inward and backward to some mythical maccabbees for the secular and to antiquated customs borrowed from the worst of the middle ages for the religious (what I meant by shtetl). Insularity and rejection of the other is bound, in due course, to corrupt the 'hebrew' culture that bernard likes so much, encasing it in cement, with the best of it appreciated only by elites such as himself. The rest are left with a 'talibanized' diminished 'culture' of popular crass elements - mostly imported from the US - the worst of it, I dare say, recast in hebrew and spiced with a good measure of exceptionalism, parochialism and sheer arrogance. It is in this context I feel intermarriage can do lots of good, as it'd get the people involved to think and consider more deeply which values are common to all humans, and where does the individual stand in relation to the state. Thereby elevating the entire culture and potentially restoring a measure of civility and civilization to all.
L.Oppenheimer
Geplaatst op: woensdag 12 januari 2011 om 10:45
Zolang er zulke mensen zijn ,geloof, hoop ik op een oplossing van dit afschuwelijke conflict.
Geertje Kuipers
Geplaatst op: dinsdag 11 januari 2011 om 14:30
Wel een moedig verhaal, maar toch om te huilen....
Zo is het leven toch niet vol te houden in Israël?
Geertje Kuipers

Plaats een reactie













Ik wil mij graag aanmelden voor de One11-nieuwsbrief.






Waar



Wie

Guus Valk

Guus Valk

Guus Valk werkt sinds 2008 als correspondent voor NRC Handelsblad en nrc.next in Israël, de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook. Daarvoor was hij onder meer politiek redacteur in Den Haag.

Waarom

"De uitzichtloosheid van dit conflictgebied (Israël, de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook) wordt soms gecompenseerd door de fantastische verhalen en personen die de regio rijk is. Sayed Kashua – ik had vele andere voorbeelden kunnen kiezen – is iemand die lak heeft aan de hopeloze situatie waarin hij leeft. Sterker: het inspireert hem. Ik vraag me af of Sayed Kashua zo goed had geschreven als hij niet in Jeruzalem, maar in een Hollandse Vinex-wijk had gewoond. De vragen die hij opwerpt, raken aan de fundamenten van zijn bestaan."

Links